Dvije godine CBC GAIN projekta: Od ideje do prve infrastrukture i snažnije game dev zajednice u Crnoj Gori
Nakon dvije godine intenzivnog rada, edukacija, regionalne saradnje i okupljanja zajednice, projekat CBC GAIN – Investing in the Future: Gaming for New Generations uspješno je završen, ostavljajući iza sebe važnu osnovu za dalji razvoj game development industrije u Crnoj Gori.
Od avgusta 2024. do avgusta 2026. godine, zajedno sa partnerima Razvojnom agencijom Sisačko-moslavačke županije SI-MO-RA iz Hrvatske i INTERA Tehnološkim Parkom iz Bosne i Hercegovine, radili smo na stvaranju uslova u kojima mladi developeri, umjetnici i dizajneri mogu da uče, razvijaju svoje ideje, povezuju se sa industrijom i naprave prve ozbiljne korake u svijetu razvoja video igara.
Rezultat dvije godine rada nije samo niz realizovanih aktivnosti. U Crnoj Gori je otvoren prvi Game Dev Hub, organizovan je prvi regionalni game development hackathon, održan je Global Game Jam-a, realizovana su tri višemjesečna programa edukacije, a kroz događaje, mentorstvo i okupljanja postepeno je izgrađena zajednica koja nastavlja da raste i nakon završetka projekta.
Jedan od najznačajnijih rezultata projekta bilo je uspostavljanje prvog centra posvećenog razvoju video igara u Crnoj Gori – Game Dev Hub-a, koji je zvanično otvoren 19. decembra 2025. godine u prostorijama ICT Cortex-a u Podgorici.
U opremanje prostora kroz projekat je uloženo 100.000 eura, čime je kreirana moderna računarska laboratorija sa 21 radnom stanicom, kao i gaming i community zona namijenjena učenju, radu, saradnji i razvoju novih ideja.
Ipak, cilj nije bio samo obezbijediti prostor i opremu. Paralelno je razvijena metodologija rada centra koja obuhvata programe predinkubacije za buduće developere, okvir usluga za korisnike centra, analizu njihovih potreba i podršku za izlazak na tržište.
Paralelno sa edukacijama, radili smo i na kontinuiranom okupljanju i povezivanju game dev zajednice kroz meetupove i događaje posvećene različitim segmentima industrije. Kroz formate poput Ko stoji iza igre?, Art in Games, Women in Games, Indie Games Showcase i Demo Day, učesnici su imali priliku da upoznaju ljude koji već rade u industriji, čuju njihova iskustva, razgovaraju o različitim ulogama u razvoju video igara, predstave sopstvene projekte, isprobaju igre i povežu se sa drugim članovima zajednice.
Ova okupljanja bila su važan dio CBC GAIN priče jer su, pored formalnih edukacija, stvarala prostor za razmjenu znanja, nova poznanstva, predstavljanje domaćih autora i projekata i povezivanje ljudi koji tek ulaze u game dev sa onima koji su već dio industrije.
Time je Game Dev Hub dobio mnogo širu ulogu od fizičkog prostora – zamišljen je kao mjesto susreta zajednice, edukacije, razvoja projekata i podrške budućim game dev inicijativama.
Važan dio CBC GAIN projekta bio je posvećen praktičnom učenju i razvoju vještina potrebnih u savremenoj gaming industriji.
Tokom 2026. godine u Game Dev Hub-u realizovana su tri programa edukacije – Unity, Blender i Unreal Engine – za ukupno 50 učesnika.
Unity program bio je namijenjen početnicima i okupio je 20 polaznika koji su tokom šest mjeseci, od februara do jula 2026. godine, uz mentorstvo Aleksandra Dlabača iz Codelab-a, učili osnove i praktične procese razvoja video igara u Unity engine-u.
Istovremeno je realizovana šestomjesečna Blender edukacija za još 20 polaznika, koju je vodio Davor Golubović iz 3Hills Game Studio-a. Program je bio usmjeren na razvoj praktičnih znanja i vještina potrebnih za 3D modelovanje i kreiranje sadržaja za video igre.
Za učesnike sa naprednijim znanjem organizovan je i tromjesečni Unreal Engine program, od marta do maja 2026. godine. Edukaciju za 10 polaznika vodio je Mišo Vukčević iz Archangel Game Studio-a.
Kroz sva tri programa fokus je bio na praktičnom radu i učenju uz profesionalce iz industrije, kako bi učesnici stečena znanja mogli da primijene na konkretnim projektima i nastave da razvijaju svoje vještine i nakon završetka edukacija.
CBC GAIN je imao važnu regionalnu dimenziju, a jedan od događaja koji je to najbolje pokazao bio je Regional Game Development Hackathon, održan od 10. do 12. oktobra 2025. godine u Naučno-tehnološkom parku Crne Gore.
Tokom 48 sati, Podgorica je okupila 50 učesnika raspoređenih u 16 timova iz Crne Gore, Hrvatske i Bosne i Hercegovine.
Pred timovima je bio izazov da u veoma kratkom vremenu, uz podršku mentora, od početne ideje razviju originalne video igre. Pored samog takmičenja, hackathon je bio prilika za razmjenu znanja, upoznavanje mladih talenata iz regiona i stvaranje novih profesionalnih i prijateljskih veza.
Pobjednički tim stigao je iz partnerske organizacije INTERA Technology Park iz Bosne i Hercegovine, ali je mnogo važniji rezultat događaja bila potvrda da u regionu postoji snažno interesovanje, znanje i potencijal za zajednički razvoj game dev ekosistema.
Početkom 2026. godine Crna Gora postala je dio još jedne velike globalne game dev priče.
Od 30. januara do 1. februara organizovan je Global Game Jam, dio jednog od najvećih svjetskih događaja posvećenih zajedničkom stvaranju video igara, koji se održava u više od 100 zemalja.
Pod temom „Mask“, u Podgorici se tokom 48 sati okupilo 50 učesnika u 15 timova, uz podršku pet mentora. Pored učesnika iz Crne Gore, događaju su se pridružili i učesnici iz Turske.
Ideje su tokom jednog vikenda prolazile put od prvih skica i razgovora do konkretnih projekata, dok su timovi istovremeno učili jedni od drugih, testirali rješenja i zajedno prolazili kroz proces razvoja igre.
Global Game Jam je tako postao još jedno mjesto na kojem se pokazalo koliko je za razvoj industrije važna zajednica – prostor u kojem se ljudi upoznaju, dijele znanje, eksperimentišu i dobijaju priliku da svoje ideje pretvore u nešto konkretno.
Prije velikih hackathon i Game Jam događaja, važan korak u povezivanju domaće zajednice napravljen je kroz GameDev Meetup, održan 5. juna 2025. godine u Naučno-tehnološkom parku Crne Gore.
Meetup je okupio više od 70 učesnika, uz panel sa profesionalcima iz industrije, networking i predstavljanje indie igara. Upravo tada je najavljeno i otvaranje prvog Game Dev centra u Crnoj Gori.
Kroz meetupove, hackathon, Global Game Jam i druge aktivnosti, događaji realizovani u okviru projekta okupili su ukupno više od 200 učesnika, dok je na regionalnom hackathonu i Global Game Jam-u učestvovalo više od 20 timova.
Ovi brojevi su važni, ali još važnije je ono što stoji iza njih – nova poznanstva, timovi koji su prvi put zajedno radili na igri, mladi koji su upoznali profesionalce iz industrije, projekti koji su dobili prve verzije i zajednica koja je dobila mjesto na kojem može da se okuplja i dalje razvija.
Projekat CBC GAIN – Investing in the Future: Gaming for New Generations realizovan je u partnerstvu organizacija SIMORA iz Hrvatske, INTERA Technology Park iz Bosne i Hercegovine i ICT Cortex iz Crne Gore, sa ukupnim budžetom od 858.279 eura.
Budžet projekta za aktivnosti u Crnoj Gori iznosio je 341.964 eura.
Pored razvoja infrastrukture, edukacija i događaja, projekat je omogućio razmjenu iskustava između partnerskih organizacija i povezivanje game development zajednica iz tri zemlje.
Dvije godine zajedničkog rada pokazale su koliko su za razvoj ovog sektora važni regionalna saradnja, mentorstvo profesionalaca iz industrije, kvalitetni programi praktične edukacije i postojanje prostora u kojem zajednica može kontinuirano da radi i raste.
Završna konferencija projekta CBC GAIN održana je u Sisku, gdje smo zajedno sa partnerima obilježili kraj dvije godine uspješne saradnje i razvoja game dev ekosistema u regionu.
Konferencija je bila prilika da se osvrnemo na rezultate ostvarene tokom projekta, razmijenimo iskustva i razgovaramo o tome kako ono što je kroz CBC GAIN započeto možemo nastaviti da razvijamo u Crnoj Gori, Bosni i Hercegovini i Hrvatskoj.
Zajedno sa partnerima Razvojnom agencijom SI-MO-RA i INTERA Technology Parkom, tokom prethodne dvije godine stvarali smo nove prilike za mlade, razvijali edukativne programe i game development centre i, možda najvažnije, povezivali ljude koji žele da budu dio razvoja ove industrije.
Završna konferencija zato nije bila samo prilika da sumiramo rezultate, već i da razgovaramo o narednim koracima, novim idejama i načinima da saradnja i zajednica izgrađene kroz CBC GAIN nastave da rastu i nakon formalnog završetka projekta.
Završetak CBC GAIN projekta ne znači i kraj aktivnosti koje su kroz njega pokrenute. Naprotiv, prostor, znanje i zajednica izgrađeni tokom prethodne dvije godine postaju osnova za nove programe i prilike.
Game Dev Hub u Podgorici nastavlja sa radom kao mjesto za edukaciju, razvoj i povezivanje zajednice, a jedan od prvih nastavaka ove priče već je tu – GAME ON!, novi program edukacije za razvoj video igara koji ICT Cortex realizuje u okviru ReLOaD3 projekta.
Kroz Unity i Blender programe, GAME ON! će okupiti još 40 mladih koji će tokom šest mjeseci, uz podršku mentora, sticati praktična znanja iz razvoja video igara i izrade 3D asseta. Pored edukacije, cilj je da učesnici rade na sopstvenim projektima, povezuju se u timove i dobiju prostor da naprave svoje prve ozbiljnije korake u game dev svijetu.
Upravo ovakvi programi najbolje pokazuju da ono što je CBC GAIN pokrenuo ima svoj nastavak. Game Dev Hub ostaje mjesto za nove edukacije, community okupljanja, razmjenu znanja i stvaranje projekata, otvoreno za developere, umjetnike, dizajnere i sve one koji žele da upoznaju ili postanu dio domaće game dev zajednice.
Iskustvo CBC GAIN-a pokazalo je da u Crnoj Gori i regionu postoji veliko interesovanje za ovakve programe, ali i da se game dev ekosistem ne gradi jednom edukacijom ili jednim događajem. Potrebni su kontinuitet, kvalitetno mentorstvo, povezanost sa industrijom i akademskom zajednicom, podrška mladim talentima, indie developerima i startupovima, kao i prostor u kojem nove ideje mogu da nastanu i razvijaju se.
Za ICT Cortex, upravo to predstavlja jedan od najvažnijih rezultata prethodne dvije godine.
CBC GAIN se završava, ali ono što je kroz njega pokrenuto ostaje i nastavlja da raste – kroz Game Dev Hub, nove programe poput GAME ON!, nova znanja i projekte, regionalne veze i, prije svega, zajednicu ljudi koji žele da stvaraju video igre u Crnoj Gori.
Projekat CBC GAIN – Investing in the Future: Gaming for New Generations realizovan je u okviru programa Interreg VI-A IPA Hrvatska – Bosna i Hercegovina – Crna Gora 2021–2027, uz sufinansiranje Evropske unije. Partneri na projektu bili su SIMORA iz Hrvatske, INTERA Technology Park iz Bosne i Hercegovine i ICT Cortex iz Crne Gore.
